ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ

                                                                 ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ

                                                                             

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ, (1910-20), ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ 30 ವರ್ಷಗಳ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಒಲವು ತೋರಿದ ಪೊರ್ಫಿರಿಯೊ ಡಿಯಾಜ್ ಅವರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಒಲಿಗಾರ್ಕಿಕಲ್ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಸಮಾಧಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 1908 ರಲ್ಲಿ ಡಿಯಾಜ್ ಅವರು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1910 ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಏಳನೇ ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ​​ಮಡೆರೊ ಆಂಟಿರೆಲೆಕ್ಸಿಯೋನಿಸ್ಟಾಸ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಣಕು ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಡಿಯಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮ್ಯಾಡೆರೊ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಡಿ ಸ್ಯಾನ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪೊಟೊಸೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು ದಂಗೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ದಂಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾಸ್ಚುವಲ್ ಒರೊಜ್ಕೊ ಮತ್ತು ಪಾಂಚೋ ವಿಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಸುಸ್ತಾದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಎಮಿಲಿಯಾನೊ ಜಪಾಟಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಸಿಕ್‌ಗಳ (ಗ್ರಾಮೀಣ ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ) ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. 1911 ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪಡೆಗಳು ಸಿಯುಡಾಡ್ ಜುರೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರು, ಡಿಯಾಜ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಡೆರೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

 

ಮಡೆರೊ ಆಡಳಿತವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕುಸಿಯಿತು. ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜಪಾಟಾ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಡೆರೊ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದ ಒರೊಜ್ಕೊ ಸಹ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಯು.ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರವು ಮಡೆರೊ ವಿರುದ್ಧವೂ ತಿರುಗಿತು, ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಬಂಡಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ಅಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಬೆದರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾನೊ ಹ್ಯುರ್ಟಾ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಿಯಾಜ್ (ಮಾಜಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯ ಸೋದರಳಿಯ) ನೇತೃತ್ವದ ಬಂಡಾಯ ಪಡೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಬಣವು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 1913 ರಂದು, ಆ ಗಲಿಬಿಲಿಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನದ ನಂತರ (ಲಾ ಡೆಸೆನಾ ಟ್ರೋಜಿಕಾ, ಅಥವಾ “ದಿ ಟೆನ್ ಟ್ರಾಜಿಕ್ ಡೇಸ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹ್ಯುರ್ಟಾ ಮತ್ತು ಡಿಯಾಜ್ ಯುಎಸ್ ರಾಯಭಾರಿ ಹೆನ್ರಿ ಲೇನ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು “ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಒಪ್ಪಂದ, ”ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಡೆರೊ ವಿರುದ್ಧ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಹ್ಯುರ್ಟಾ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದ ಮಡೆರೊನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ ಮರುದಿನ ಹುಯೆರ್ಟಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

 

ಹುಯೆರ್ಟಾ ಅವರ ಕುಡಿತ ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಆಡಳಿತದ ವಿರೋಧವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಪಾಂಚೋ ವಿಲ್ಲಾ, ಅಲ್ವಾರೊ ಒಬ್ರೆಗಾನ್ ಮತ್ತು ವೆನುಸ್ಟಿಯಾನೊ ಕಾರಾಂಜಾ ನಡುವೆ ಅಹಿತಕರ ಮೈತ್ರಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಅವರ ಯೋಜನೆ ಡಿ ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ ಹುಯೆರ್ಟಾ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. 1914 ರ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಬಂಡಾಯ ಪಡೆಗಳು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದವು, ಹುಯೆರ್ಟಾಳನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ವಿಲ್ಲಾ ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗಸ್ಟ್ 20 ರಂದು ಕಾರಂಜ ತನ್ನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಲ್ಲಾ, ಒಬ್ರೆಗಾನ್ ಮತ್ತು ಜಪಾಟಾ ಒಂದು ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ನಡೆಸುವವರೆಗೂ ಅರಾಜಕತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪಾತದ ಸ್ಥಿತಿ ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕಾರಂಜಾ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಯುಲಾಲಿಯೊ ಗುಟೈರೆಜ್ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ವಿಲ್ಲಾ ಜಪಾಟಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಗುಟೈರೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಬ್ರೆಗಾನ್ ಕಾರಂಜಾ ಜೊತೆ ಮತ್ತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲಾಳನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 1915 ರಲ್ಲಿ ಸೆಲಾಯಾದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದನು. ಅದರ ನಂತರ, ಜಪಾಟಾ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲಾ ಇಬ್ಬರೂ ನೆಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲಾ, ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೋಲನ್ನು ದೂಷಿಸಿದರು. ವುಡ್ರೊ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಕಾರಂಜಾ ಬೆಂಬಲ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಗಡಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅವರು ಜನವರಿ 1916 ರಲ್ಲಿ ಸಾಂಟಾ ಇಸಾಬೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಯು.ಎಸ್. ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯು ಸುಮಾರು 17 ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ವುಡ್ರೊ ವಿಲ್ಸನ್ ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಜೆ. ಪರ್ಶಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಥಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದೇಶಿಸಲು.

 

ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಾರಂಜಾ ಮತ್ತೆ 1917 ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು, ಇದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು ಆದರೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು. ತನ್ನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರಂಜ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು (1919 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾಟಾ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು), ಆದರೆ 1920 ರಲ್ಲಿ ಸೋನೊರಾದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ರೋಡ್ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ವಿರೋಧವು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಒಬ್ರೆಗಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ನಿರ್ಜನರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಮೇ 21 ರಂದು ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಡಾಲ್ಫೊ ಡೆ ಲಾ ಹುಯೆರ್ಟಾ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ರೆಗಾನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು 1920 ಅನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅಂತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಜಾರೊ ಕಾರ್ಡೆನಾಸ್ ಅವರು 1934 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವವರೆಗೂ ಫೆಡರಲ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಂಡಾಯ ಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ವಿರಳ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು 1917 ರ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ.